Belastingen voor startende zzp'er: wat je kunt verwachten, wat je moet doen en hoe je nooit voor verrassingen staat

Laatste update: 10 september 2026, door boekhouder Elma de Bruijn

Wat doet de Belastingdienst eigenlijk voor jou?

Direct antwoord: Na je KvK-inschrijving stuurt de Belastingdienst je automatisch een brief met je btw-nummer en je eerste btw-deadlines. Daarna doe je elk kwartaal btw-aangifte. Je eerste aangifte inkomstenbelasting doe je pas in het voorjaar ná je eerste jaar. In dat eerste jaar ontvang je doorgaans geen voorlopige aanslag, maar de rekening komt wel. Reserveer daarom vanaf dag één; zowel omzetbelasting als inkomstenbelasting.

De blauwe envelop die buikpijn geeft

Of tegenwoordig een bericht in je Berichtenbox van Mijn Belastingdienst. Voor veel startende zzp'ers is dat een moment van spanning. Wat staat er in? Hoeveel moet ik betalen? Had ik dit zien aankomen?

Er zijn twee soorten starters: degenen voor wie dat bericht een verrassing is en degenen voor wie het een bevestiging is van wat ze al wisten. Dit artikel maakt je tot de tweede soort.

De starter die het goed heeft geregeld is niet de starter met de meeste kennis of de meeste tijd. Het is de starter die weet wat er komt, een systeem heeft en daardoor rustig blijft als de aanslag binnenkomt. Dat is wat dit artikel je geeft.

Of je nu net ingeschreven bent bij de KvK, al een paar maanden bezig bent en dit onderwerp steeds hebt uitgesteld, dan is dit artikel voor jou.

Het goede nieuws: als je weet wat je kunt verwachten, is er niets om bang voor te zijn. Dit artikel legt je het tijdspad uit - van je KvK-inschrijving tot je eerste aangifte - zodat je nooit voor verrassingen komt te staan.

Ben je nog niet bezig met je eerste factuur en wil je eerst de basis?
Begin hier: → Basiskennis boekhouden voor zzp'er.

Wat gebeurt er na je KvK-inschrijving als startende zzp'er?

Direct antwoord: De Belastingdienst stuurt je direct na je KvK-inschrijving een brief met je btw-nummer, je btw-identificatienummer en een overzicht van je eerste btw-deadlines. Daarna verwacht de Belastingdienst dat jij op de juiste momenten aangifte doet en betaalt. Het kan zijn dat de eerste btw-aangifte op papier gaat. Je ontvangt autmatisch een formulier per post.

De Belastingdienst informeert je vooraf, maar bewaakt je agenda niet. Mis je een deadline? Dan volgt automatisch een boete, zelfs kans op twee! Dat ontdek je hieronder.

Twee btw-nummers

Btw-nummer vs btw-identificatienummer Je ontvangt twee nummers die starters regelmatig door elkaar halen:

Je btw-nummer (omzetbelastingnummer) gebruik je voor communicatie met de Belastingdienst en in je eigen administratie. Dit nummer bevat je BSN en dat gebruik je niet op facturen.

Je btw-identificatienummer (btw-ID) staat op je facturen en gebruik je voor zakelijke transacties, ook met buitenlandse klanten. Dit nummer is openbaar.

Potentieel relevant: de KOR (kleineondernemersregeling)

Verwacht je een jaaromzet onder de €20.000? Dan kun je de Kleineondernemersregeling (KOR) aanvragen. Vrijgesteld van btw waardoor minder administratie en geen btw op je facturen.

Maar het is niet voor iedereen voordelig. Een paar vuistregels:

Werk je voornamelijk met particuliere klanten?
Dan kan KOR voordelig zijn. Je klanten kunnen de btw toch niet terugvorderen, dus jouw lagere prijs is direct voelbaar. Maar je kunt ook blijven denken in bruto verkoopbedragen, dus inclusief btw. Voor de klant geen verschil, maar jij had 21% extra inde pocket. En de administratiebesparing kan 2 a 10 uren per jaar schelen.  Geheel afhankelijk hoe slim je je boekhouding inricht. Nog belangrijker, je voelt die 'kwartaal belasting'-druk niet.

Werk je met zakelijke klanten (B2B)?
Dan is KOR strategisch minder handig. Zakelijke klanten vorderen btw terug, dus jouw btw-vrijstelling levert hen niets op. Bovendien kom je minder professioneel over zonder btw-factuur, en je kunt zelf geen btw terugvorderen op zakelijke kosten.

→ KOR wat is het precies en is het voordelig voor jou?

Btw-aangifte: de deadlines en wat starters verrast

Direct antwoord: Als startende zzp'er doe je btw-aangifte na afloop van elk kwartaal via Mijn Belastingdienst Zakelijk. De deadlines zijn: Kwartaal 1 vóór 30 april, Kwartaal 2 vóór 31 juli, Kwartaal 3 vóór 31 oktober en Kwartaal 4 vóór 31 januari in het nieuwe jaar. Betaling volgt direct na aangifte en uitstel is in principe niet mogelijk.

Let op: eerste btw-aangifte soms nog op papier
Als startende ondernemer kan het zijn dat je je eerste btw-aangifte op papier moet doen. De Belastingdienst stuurt je dan eenmalig een papieren formulier. Daarna gaat alles digitaal via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Zie je de eerste keer geen digitale aangifte klaarstaan? Controleer dan of je een papieren formulier hebt of gaat ontvangen. Een belletje naar de Belastingdienst is dan een handige zet.

Nog geen omzet? Toch aangifte doen!
Ook als je in je eerste kwartaal nog niets hebt gefactureerd, ben je verplicht btw-aangifte te doen. Je vult dan gewoon nullen in. Doe je dat niet, dan volgt automatisch een boete, ook al heb je niets te betalen of trug te vorderen.

Wat starters verrast: de btw-schuld op 31 december
Op 31 december heb je over kwartaal 4 nog geen btw-aangifte gedaan, die doe je pas in januari. Maar de btw die je in kwartaal 4 hebt gefactureerd is wel al verschuldigd. Die schuld staat op je balans per 31 december als btw-schuld.
Dit is geen probleem, Het is gewoon een schuld die je in januari vereffent met je kwartaal 4-aangifte. Maar voor je jaarrekening moet je dit correct verwerken. Vergeet je het? Dan klopt je balans niet en kan dat leiden tot een inconsistentie met je jaarrekening bij de Belastingdienst.

→ Aangifte inkomstenbelasting zzp - voorbereiding en jaarrekening.

Het tijdspad van je eerste belastingjaar

Direct antwoord: Btw-aangifte doe je elk kwartaal. Dat blijft zo, niet alleen in jaar 1. Inkomstenbelasting doe je pas achteraf: in het voorjaar van jaar 2. In jaar 3 ontvang je voor het eerst een voorlopige aanslag (als je winst in het eerste jaar hoog genoeg is geweest)

Tijdlijn eerste belastingjaar zzp:

1. Direct na KvK-inschrijving - brief Belastingdienst met btw-nummer en eerste deadlines
2. Elk kwartaal (doorlopend) - btw-aangifte indienen en direct betalen via Mijn Belastingdienst Zakelijk, geen uitstel mogelijk
3. Voorjaar jaar 2 (maart/april) - eerste aangifte inkomstenbelasting, aanslag volgt 1 á 2 maanden later in één keer betalen.
4. Voorjaar jaar 2 - let op bij eigne woning met hypotheek. Hypotheekrenteaftrek loopt nu via aangifte IB, niet meer op basis van je voorlopige teruggave op basis van je loonheffing.
5. Januari jaar 3 - eerste voorlopige aanslag inkomstenbelasting, gebaseerd op jaar 1, doorgaans lager dan gemiddeld wegens ondernemersaftrekken

Starters die dit tijdpad kennen, worden niet verrast. Ze weten in september al wat er in april van jaar 2 komt. Ze hebben de inkomstenbelasting gereserveerd, ze hebben de uren bijgehouden en ze doen aangifte met een kop thee, niet met stress.

Klaar voor de volgende stap? Het volledige aangifte-proces — van invullen tot definitieve aanslag — lees je hier: → Aangifte inkomstenbelasting zzp - complete gids

Krijg je in het eerste jaar al een voorlopige aanslag?

Direct antwoord: Doorgaans niet. De Belastingdienst heeft geen historisch winst van je bedrijf en legt geen voorlopige aanslag op. Dat betekent: geen maandelijkse betalingen tussendoor, maar de aanslag komt in jaar 2 wel in één keer. Dus wees voorbereidt en reserveer geld; niet te veel, niet te weinig, maar gewoon genoeg op basis van feiten uit een rekentool.

Dit is het belangrijkste dat starters niet weten. Geen voorlopige aanslag in jaar 1 klinkt als goed nieuws en dat is het ook. Hierdoor heb je iets meer speelruimte. Maar het betekent ook dat je zelf verantwoordelijk bent voor reserveren van belastinggedl. Want in het voorjaar van jaar 2 komt de rekening. Eén moment, in één keer, voor een volledig jaar.

Ik spreek elk jaar starters die in jaar 2 voor het eerst beseffen wat dit betekent. "Ik dacht dat ik het goed had gedaan," zeggen ze dan. En dat hadden ze ook alleen het juiste reserveren was dan vergeten. Dit artikel bestaat omdat ik dat moment wil voorkomen.

Heb je een hypotheek?
Ontving je voorheen maandelijks hypotheekrenteaftrek via je werkgever? Nu je geen werkgever meer hebt, loopt die teruggave via je aangifte inkomstenbelasting, dus pas achteraf. Dat verrast veel starters die gewend waren aan maandelijkse teruggave. Dit is één van de missers die starters keihard raakt.

Jaar 3 - eerste voorlopige aanslag
In januari van je derde jaar ontvang je voor het eerst een voorlopige aanslag inkomstenbelasting. Die is gebaseerd op jaar 1 en valt doorgaans lager uit dan je verwacht. De Belastingdienst houdt rekening met je ondernemersaftrekken en opstartjaar.
→ Meer over aftrekposten en ondernemersaftrekken.

Welke belastingvoordelen heeft een startende zzp'er in 2026 (en 2025)?

Direct antwoord: Als starter heb je recht op dezelfde ondernemersaftrekken als elke zzp'er. In de eerste vijf jaar zijn er mogelijk extra aftrekmogelijkheden. De mkb-winstvrijstelling geldt automatisch voor elke ondernemer met streven van winst. Dat geldt dus voor de zzp'er, VOF'ers, maatschap, eenmanszaken met personeel.

Zelfstandigenaftrek
In 2025: €2.470 | In 2026: €1.200

Vast bedrag dat je van je winst aftrekt, mits je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteedt. Let op: het urencriterium is niet de enige voorwaarde.

Meer over alle voorwaarden: → Zelfstandigenaftrek - voorwaarden en strategie

MKB-winstvrijstelling
In 2025: 12,7% | In 2026: 12,7%

Automatisch van toepassing voor elke ondernemer met winst, ook zonder urencriterium. Het wordt berekend over je winst ná de zelfstandigenaftrek.

Extra aftrekmogelijkheden voor starters
In de eerste vijf jaar van je onderneming zijn er extra aftrekmogelijkheden bovenop de zelfstandigenaftrek. Wetgeving op dit punt is aan verandering onderhevig.

Bekijk het actuele overzicht: → Ondernemersaftrekken voor starters

Hoeveel reserveer je als startende zzp'er?

Direct antwoord: Bij een onzeker inkomen in jaar 1 reserveer je eerder 30–35% van je omzet dan 25%. Liever te veel gereserveerd dan te weinig, omdat terugkrijgen is fijn, bijbetalen is stressvol.

In het eerste jaar weet je niet wat je gaat verdienen. Dat maakt reserveren lastiger dan bij een stabiel inkomen.

Stel je voor: het is april van je tweede jaar. Je doet je eerste aangifte inkomstenbelasting. Het bedrag dat onderaan verschijnt: €4.200. In één keer. En je spaarrekening staat op €1600. Dat is geen hypothetisch scenario. Het is wat ik elk jaar zie bij starters die niet hebben gereserveerd. Niet omdat ze het niet wilden. Maar omdat niemand het ze had verteld hoe precies.

Protip: De aanpak voor starters:

Reserveer per factuur. Koppel de reservering aan een concreet moment. Stuur je een factuur van €2.000? Zet dan direct 30–35% opzij op een aparte spaarrekening. Zo geef je jezelf geen kans om het uit te geven.

Controleer je reservering elke maand met een betrouwbare rekentool zolang je winst nog onzeker is. Je kunt ook teveel reserveren waardoor je cashlfow issues krijgt. Zodra je een stabiel inkomen hebt opgebouwd, schakel je over naar een kwartaalcheck. Eén ding is zeker: als je elke maand even kijkt, bouw je ook sneller inzicht op in je eigen bedrijf.

En dat inzicht? Dat geeft je iets wat geen belastingregel je kan geven: rust. Je weet wat er komt. Je hebt het zien aankomen. De blauwe envelop is geen verrassing meer. Het is een bevestiging.

Wil je weten wat jouw aanslag wordt, zodat je nooit voor die verrassing staat?
→ Bereken in 1 minuut wat jij dit jaar betaalt met de Inkomstenbelastingr Rekentool speciaal voor zzp'ers

De starter die dit doet is niet de starter die het minst verdient of de meeste tijd heeft. Het is de starter die een systeem heeft. Eén systeem. Dat elke maand voor hem werkt — ook als hij er een week niet aan heeft gedacht.

Wat zijn de boetes als je te laat aangifte doet als zzp'er?

Direct antwoord: Je kunt twee boetes ontvangen: één voor te late aangifte en één voor te late betaling. Dat zijn twee aparte boetes, ook als het om dezelfde aanslag gaat.

Boete 1: Te laat aangifte doen
Doe je na de deadline aangifte zonder uitstel aan te vragen? Dan risico je een verzuimboete van €385. Oplopend bij herhaling. Er zijn trouwens uitzonderingen.

Boete 2: Te laat betalen
Betaal je de aanslag niet op tijd? Dan rekent de Belastingdienst invorderingsrente én een betalingsverzuimboete. In 2026 is de belastingrente 5% per jaar.

Wat starters het meest verrast: Als je de aangifte omzetbelasting helemaal vergeet, maakt de Belastingdienst zelf een schatting van wat je verschuldigd bent. Die schatting valt bijna altijd veel hoger uit dan je werkelijke belasting en je krijgt daar gewoon een aanslag voor. Dat klinkt alarmerend, maar het is herstelbaar. Maak bezwaar op die aanslag, vraag uitstel van betaling aan én dien alsnog je aangifte in. De aanslag wordt dan vervangen door het werkelijke bedrag.

De boodschap: reageer altijd. Niets doen is altijd de duurste keuze.

Wat moet je direct regelen als startende zzp'er?

Elke ondernemer die dit van begin af aan goed doet, kijkt later terug en denkt: waarom deed ik dit niet eerder? Niet omdat het moeilijk was, maar omdat niemand het ze zo had uitgelegd.

Uiteraard je administratie opzetten en grip krijgen.

Maar er zijn drie dingen die meestal vergeten worden. Niet alleen om boetes te vermijden, maar om het gevoel te krijgen dat je je bedrijf echt in de hand hebt.

1. Uren bijhouden - dagelijks, niet wekelijks

Het urencriterium bepaalt of je recht hebt op de zelfstandigenaftrek. Maar er is een grotere reden om dagelijks bij te houden: het is een spiegel voor je bedrijf. Je ziet precies waar je tijd naartoe gaat, welke activiteiten opleveren en welke tijd vreten zonder resultaat. Weet je het na een week nog precies? Nee, dus.

Ik heb nooit een starter gehad die spijt had van dagelijks uren bijhouden. Wel van het niet doen ... op het moment dat de Belastingdienst vraagt om bewijs, of als de vraag ontstaat of de zelfstandigenaftrek wel terecht is toegepast. Dan is een gat in je urenregistratie geen administratief ongemak maar een financieel risico.

Dagelijks bijhouden van je urenadministratie kost je een minuutje en geeft je inzichten die je helpen je tarieven beter te berekenen, werk te prioriteren en sneller te groeien. Dat is het echte voordeel, niet alleen voor de Belastingdienst, maar voor jijzelf.

2. Zakelijke rekening + banksaldo controleren 

Eén van de missers die veel zzp'ers geld en belasting kosten is mijn ervaring na 1000+ belastingaangiften. Dus...

• Betaal alle zakelijke uitgaven via je zakelijke bankrekening.
• Controleer het banksaldo in je boekhouding elke maand
• Klopt het met je werkelijke saldo? Zo niet, dan ontbreekt een boeking.
  Die ontbrekende boeking is bijna altijd een vergeten aftrekpost. Met een eenvoudig boekhoudprogramma wordt dit een fluitje van een cent. Maar in een Excel boekhouding template speciaal voor zzp'ers is de controle ook snel te doen.

3. Btw en inkomstenbelasting gescheiden houden 

Btw is nooit jouw geld. Het is geld dat je 'incasseert' en tijdelijk bewaart voor de Belastingdienst. Inkomstenbelasting betaal je over je winst. Twee aparte rekeningen, twee aparte aanslagen. Houd ze gescheiden in je hoofd en in je administratie.

Mini checklist - heb jij dit al geregeld?

☐ Btw-nummer ontvangen en bewaard
☐ Eerste btw-deadlines in agenda gezet
☐ Aparte spaarrekening geopend voor belasting
☐ Urenregistratie gestart - dagelijks bijhouden
☐ Zakelijke bankrekening actief en alle kosten eruit betaald
☐ Weet wanneer je eerste aangifte inkomstenbelasting is en reserveer voldoende

Alles aangevinkt? Dan ben je de starter die het goed heeft geregeld. Nog niet alles? Dan weet je nu wat de volgende stap is.

Starters die dit van begin af aan goed doen, vertellen me later allemaal hetzelfde: "Ik had nooit gedacht dat boekhouden zo rustig kon voelen." Geen verrassing. Geen paniek. Geen aanslag die je dag verpest. Gewoon een bevestiging van wat je al wist.

Dat is wat er mogelijk is als je het systeem hebt — vanaf dag één.

Wil je weten hoeveel inkomstenbelasting je in je eerste jaar waarschijnlijk betaalt? De Inkomstenbelasting Rekentool voor zzp'ers berekent het in 1 minuut - inclusief alle ondernemersaftrekken voor jouw situatie.
→ Bereken in 1 minuut wat jij dit jaar gaat betalen

Veelgestelde vragen

Moet ik me apart aanmelden bij de Belastingdienst als zzp'er?

Nee. De KvK koppelt je inschrijving automatisch door aan de Belastingdienst. Je ontvangt vanzelf een brief met je btw-nummer, btw-identicatienummer en deadlines.

Wanneer doe ik voor het eerst aangifte inkomstenbelasting?

In het voorjaar na je eerste jaar als zzp'er vóór 1 mei. Start je in 2026? Dan doe je je eerste aangifte in het voorjaar van 2027.

Wat als ik in mijn eerste jaar verlies draai?

Dan betaal je geen inkomstenbelasting over je ondernemerswinst. Je doet wel gewoon aangifte, ook bij verlies. Het verlies mag je verrekenen met winst uit andere jaren.

Btw-aangifte te laat gedaan: wat nu?

Dien de aangifte alsnog in en betaal direct als het om de omzetbelasting gaat. De Belastingdienst rekent automatisch een verzuimboete. Hoe eerder je het oplost, hoe beter. Doe dit niet vaker dan één keer: bij herhaald verzuim lopen de boetes op.

Hoe lang bewaar ik mijn administratie?

Minimaal zeven jaar. Facturen, bonnetjes, bankafschriften, contracten en je urenregistratie. Digitale kopieën zijn toegestaan mits leesbaar en volledig.

Informatie in dit artikel is gebaseerd op de belastingregels voor 2025 en 2026. Wetgeving met name rond ondernemersaftrekken voor starters kan wijzigen volgens de regeringsplannen 2027. Controleer actuele bedragen via de Belastingdienst.