Zo beoordeel ik boekhoudprogramma's: methode en criteria

Hoe beoordeel je een boekhoudprogramma? Boekhouder Elma de Bruijn laat haar testmethode zien: de vergelijking met KvK-criteria, de geldstroomtest en de BelastingRust-score.

Laatste update: 27 oktober 2026 door Elma de Bruijn, boekhouder sinds 2011

Er bestaat geen "beste" boekhoudprogramma. Er bestaat alleen het programma dat het best past bij jouw bedrijf. In feite ontdek je dat pas als je drie boekhoudprogramma's met elkaar vergelijkt.

Toch wil je weten op welke basis iemand een top 7 maakt. Op deze pagina lees je hoe ik een boekhoudprogramma beoordeel, en waarom.

Kort antwoord: ik beoordeel een boekhoudprogramma in drie lagen. Eerst als vergelijk met de criteria van de KvK, omdat deze in het algemeen zijn aanvaard. Vervolgens aangevuld vanuit mijn praktijk. Dan een test langs de hele geldstroom, van factuur tot jaarcijfers, dus voorbereiding aangifte inkomstenbelasting. En tot slot de BelastingRust-score: vijf onderdelen, elk maximaal een 10. Van de ruim 150 pakketten die ik op een lijst zette, heb ik 50 geselecteerd door ruwe testing, en er zo'n 20 uitgebreid getest.

Onder alles liggen vier toetsen. Een goed boekhoudprogramma:

vermindert echt je administratielast,
helpt je betere besluiten nemen,
voorkomt belastingverrassingen,
geeft je regie om te groeien zonder meer te werken.

Wil je meteen de uitkomst zien? Die staat in mijn overzicht van populaire boekhoudprogramma's voor zzp'ers. Hier lees je hoe ik daar kom.

Boekhoudprogramma beoordelen langs de geldstroom: de zes stations van VOBVAA(S), van Verdienen tot Afsluiten, met Sturen over het geheel

Wie beoordeelt hier de boekhoudprogramma's?

De boekhoudprogramma's op zelfboekhouden.org beoordeel ik zelf: Elma de Bruijn, boekhouder sinds 2011. Ik deed meer dan 1.000 aangiftes inkomstenbelasting voor zzp'ers, nog meer voor andere bedrijfsvormen en ben becon-geregistreerd bij de Belastingdienst. Dat betekent dat ik aangiftes namens klanten mag indienen; en dat ik live op het Belastingdienst-matje heb moeten staan ;-)

Mijn achtergrond ligt in kwaliteitsdenken. Sinds 1988 werk ik met TQM (Total Quality Management), een manier van werken waarbij je fouten voorkomt in het proces, in plaats van ze achteraf te herstellen. Die bril zet ik ook op bij software.

In mijn praktijk werk ik met twee hoofdpakketten, af en toe met andere pakketten, en met Excel voor de echt kleine boekhouding. Meer inzichten van mij lees je op mijn auteurspagina.

Welke criteria noemt de KvK, en wat voeg ik toe?

De basis van mijn beoordeling is de handleiding van de KvK, Online boekhoudprogramma kiezen: waar let je op?. Die criteria zijn goed, maar algemeen. Echter ze worden vaak geciteerd. Per criterium vul ik aan wat ik in de praktijk zie.

KvK-criterium	Wat de KvK zegt	Mijn aanvulling vanuit de praktijk
Past bij je bedrijf	Functies zoals factureren, btw-overzicht en IB-aangifte. Het programma moet kunnen meegroeien.	Je profiel bepaalt het pakket. Je kunt ook niet alle zzp'ers als 'eenvoudig' beschouwen. Vandaar dat ik voor zzp'ers 6 segmenten heb. En ander belang: kom je betrouwbaar tot je aangifte inkomstenbelasting? 99% Automatisering is fijn, maar dat betekent niet dat de cijfers 100% goed zijn.
Gebruiksvriendelijk	Overzichtelijk, uitlegvideo's, klantenservice.	Wennen aan het proces kost even, dus is het inzichtelijk? Snelle hulp neemt de onzekerheid weg. Maar ook eventueel de backup van een boekhouder/accountant. Staan ze achter de software i.v.m. controle-werkzaamheden.
Kosten en flexibiliteit	Meestal € 8 tot € 100 per maand, met een proefaccount	Goedkoper overstappen zonder je werkwijze aan te pakken helpt niet: dezelfde shit neem je mee. Dus wat kost het je als het niet goed gaat? Kosten zzp: € 7 tot € 35 per maand. Kosten mkb: € 15 tot € 100 en meer per maand, met een proefaccount van 14 dagen t/m 15 maanden.
Samenwerken en koppelingen	Toegang voor een partner of boekhouder, koppeling met de bank of de Belastingdienst.	De bankkoppeling is een controlepunt, niet alleen gemak. Je ziet je echte saldo naast je boekhoudsaldo. Je hebt Inzicht in gemiste boekingen.
Veilig en betrouwbaar	Opslag, beveiliging en back-ups.	Betrouwbaar betekent foutbestendig: waarschuwt het programma bij een verschil tussen btw en winstaftrek? Voorkomt automatisering dat fouten insluipen? Kun je boekingen eerst klaarzetten en dan pas bevestigen?
Internationaal	Valuta en internationale btw.	Het gaat verder dan btw verlegd: valuta, facturen in een andere taal, btw-aangifte naast Nederland, dus OSS en een btw-nummer in een ander EU-land of de UK. Vaak hoort daar groei bij (bv, personeel, salarisadministratie). Begin je dan in zzp-software, of meteen in duurdere mkb-software?
Peppol	Verplicht bij de overheid, en niet elk pakket kan het.	De verplichting van Peppol gaat verder dan de overheid. Het neemt toe mede door verplichtingen vanuit de EU (standaardisering). Meer hierover lees je bij de e-factuur voor zzp'ers.
Overstappen	Kan het hele jaar door, je neemt je administratie mee.	Dezelfde shit neem je mee. Kijk eerst naar je inrichting en je geldpotjes op diverse bankrekeningen. Soms is de software niet het probleem, maar je werkwijze.
Spreadsheet als alternatief	Kost meer tijd en geeft meer kans op fouten.	Excel gaat prima tot ongeveer 10 boekingen per maand. Het Excel boekhouding template is nog steeds een goede eerste stap.
Reserveren	Ontbreekt bij de KvK.	"Je banksaldo liegt". Dit is het hart van BelastingRust Routine.

Mijn belangrijkste aanvulling: de KvK kijkt naar wat een programma kan, ik kijk naar wat het voorkomt.
Twijfel je tussen software en een spreadsheet, lees dan eerst wanneer een boekhoudprogramma beter is dan Excel.

Waarom kijk ik zo streng naar foutbestendigheid?

Zelf boekhouden is spannend tot de controle. Zo vertellen zzp'ers het mij steeds weer en ik zie het aan hun gezichten. "ik dacht dat ik het goed had gedaan" of "Oh, dat wist ik niet. Niemand zegt dat." Doet de automatisering het goed, dan ben je opgelucht. Maar je baalt van jezelf als je er te veel op vertrouwde. Dit laatste zei een klant n.a.v. het gebruik van AI tools zoals Claude en ChatGPT.

Dat zie ikzelf ook bij AI en slimme boekingsregels. 99% automatisch is niet hetzelfde als automatisch goed. Daarom test ik of een programma waarschuwt voordat een fout in je aangifte belandt. Wat er gebeurde toen een klant AI zelf liet controleren, lees je in AI controleerde de boekhouding. En vond het prima.

Hoe test ik een boekhoudprogramma langs de geldstroom?

Ik test een boekhoudprogramma langs de weg die je geld aflegt, van opdracht tot jaarcijfers. Want een eenvoudig programma is niet voor elke zzp'er simpel.

Veel zzp'ers denken dat boekhouden betekent: facturen en bonnetjes verwerken. Maar de Belastingdienst wil vooral weten of je geldstroom klopt, en dus of je voldoende belasting afdraagt. Facturen en bonnetjes zijn de bewijsstukken. Niet andersom. De Belastingdienst gebruikt negen algemene controlemiddelen om na te gaan of je geldstroom klopt, en op die basis toets ik ook.

Daarom begint mijn test bij de geldstroom, niet bij de bonnetjes. Die weg noem ik VOBVAA(S): zes stations plus één laag over het geheel. Zo zie ik niet alleen losse functies, maar ook waar het proces hapert.

Station	Wat ik test
Verdienen	Relaties aanmaken en facturen maken en versturen: hoe snel en hoe foutloos?
Ontvangen	Betalingen stroomlijnen. Komt het geld goed binnen, en waar? Betaallink en betalingen matchen met facturen.
Bewaken	Zie je welke facturen openstaan? Kun je automatisch een herinnering sturen?
Vastleggen	Startinstellingen, de indeling van grootboekrekeningen en kostensoorten, en hoe slim de automatisering je werk overneemt zonder dat er fouten in sluipen. Hoe controleer je dat makkelijk? Wordt veel op een hoop gegooid of krijg je werkelijk inzicht in je cijfers, waar je geld vandaan komt en waar het weer verdwijnt?
Afdragen	Gaat de voorbereiding van de btw-aangifte foutloos? Helpt het programma je met reserveren?
Afsluiten	Kom je zonder omwegen bij je jaarcijfers en je winst?
Sturen(laag over het geheel)	Geven de cijfers je inzicht(en) waarmee je betere keuzes maakt?

Kritisch is primair natuurlijk Vastleggen en Afdragen.
Ontvangen, Bewaken en Sturen weeg ik zwaar in van belang van de ondernemer. Ongeveer 80% van je boekhouding is gedaan als je betaalt en betaald wordt. En bijna de helft van de zzp'ers (48%) kreeg in een jaar te maken met klanten die te laat betaalden, blijkt uit onderzoek van Knab onder ruim 600 zzp'ers (oktober 2025).

Hoe een bankkoppeling daarbij helpt, lees je bij boekhoudprogramma's met een bankkoppeling.

Wat is het verschil tussen een snelle check en een uitgebreide test?

Niet elk programma krijgt dezelfde behandeling. Ik werk met twee niveaus.

Snelle check. Als iemand mij vraagt naar een nieuw programma, kijk ik naar functies en gebruiksgemak. Loopt het niet lekker, dan stop ik. Dat geldt bijvoorbeeld voor een deel van de nieuwe AI-boekhoudprogramma's.
Uitgebreide test. Op verzoek, of voor mijn top 7, loop ik het hele traject door langs de zeven stations: van relatie en factuur tot jaarcijfers, winst en cijferinzicht.

Een snelle check zegt of een programma de moeite waard is. Een uitgebreide test zegt of je er rustig mee je aangifte haalt.

Wat is de BelastingRust-score?

Mijn beoordelingsmethodologie met 5 bouwstenen

De BelastingRust-score is mijn eigen beoordeling van hoe goed een boekhoudprogramma je beschermt tegen belastingverrassingen. Ik ontwikkelde de score vanuit mijn praktijk als boekhouder bij zelfboekhouden.org. Het bestaat uit vijf onderdelen, elk maximaal een 10. Samen vormen ze de eindscore.

Onderdeel	Waar het om gaat
1. Zichtbaarheid en proces van de btw-afdracht	Zie je wat je aan btw moet afdragen, en loopt het proces naar de aangifte helder?
2. Ondersteuning bij reserveren	Helpt het programma je om geld opzij te zetten voor btw en inkomstenbelasting?
3. Meetmomenten	Kun je op vaste momenten zien waar je staat: je echte saldo naast je boekhoudsaldo, je directe btw-afdracht, je winstsaldo, afschrijvingen en de openstaande facturen van klanten als belangrijkste?
4. Foutbestendigheid	Waarschuwt het programma bij fouten en verschillen, voordat ze in je aangifte terechtkomen?
5. Het pad naar de aangifte	Kom je betrouwbaar van je boekhouding tot je aangifte inkomstenbelasting? Dat vraagt een goede jaarrekening: een winstoverzicht inclusief balans.

Waarom reserveren een eigen onderdeel heeft? 'Je banksaldo liegt', zeg ik altijd. Het geld op je rekening is niet allemaal van jou. Hoeveel je opzij zet, lees je in hoeveel inkomstenbelasting je als zzp'er reserveert.

De BelastingRust-score is nieuw. De testmethode verfijn ik nog in jaar 2026 en ik rol het grootschaliger uit in jaar 2027.

Welke zeven functielabels gebruik ik per pakket?

Naast de BelastingRust-score geef ik elk pakket labels. Die laten zien waarin een pakket zich onderscheidt. Het zijn er zeven:

Opstart: hoe snel ben je aan de slag?
Compleetheid: zit alles erin wat je nodig hebt?
App: kun je onderweg of in je luie stoel je bonnetjes en facturen verwerken?
Gebruiksgemak: snap je het zonder handleiding?
Support: krijg je snel antwoord als je vastloopt?
Zelf boekhouden: is het gemaakt voor ondernemers die het zelf doen?
Innovatie: werkt het programma aan slimmere oplossingen?

De score zegt hoe veilig je bent. De labels zeggen bij wie een pakket past.

Welk boekhoudprogramma past bij welk zzp-profiel?

Een test zegt pas iets als je hem koppelt aan een situatie. Daarom vertaal ik mijn beoordeling naar zes zzp-profielen:

starter in het eerste jaar,
zzp naast loondienst,
uurtje-factuurtje,
overstapper vanuit Excel,
online verkopen,
groeien naar personeel of een bv.

Zo komen de pakketten in mijn top 7 terecht, elk met het profiel waar het bij past:

Weeg ik elk programma voor iedereen hetzelfde?

Nee. De vijf onderdelen zijn vast, het gewicht niet. Wat jij als zzp’er doet, bepaalt welk onderdeel het zwaarst telt.

Starter in het eerste jaar: reserveren. Je hebt nog geen gevoel voor wat er straks af moet.
Zzp naast loondienst: het pad naar de aangifte. Twee inkomens komen in één aangifte samen.
Uurtje-factuurtje: meetmomenten, urenregistratie, je openstaande facturen. Je verdient pas als er betaald is.
Overstapper vanuit Excel: foutbestendigheid. Je controleerde altijd zelf; dat moet het programma nu doen.
Online verkopen: zichtbaarheid van de btw-afdracht. Veel kleine transacties, de btw loopt sneller op dan je denkt.
Groeien naar personeel of bv: het pad naar de aangifte, plus of het programma meegroeit zonder overstap.

Welk programma bij welk profiel past, lees je in de top 7 op populaire boekhoudeprogramma's.

Pakket	Past vooral bij
e-Boekhouden.nl	Populairst onder starters
Moneybird	Wie bankintegratie wil
SnelStart	Wie wil groeien
Acumulus	Zzp of vof met een online business
MoneyMonk	Uurtje-factuurtje wegens urenregistratie en koppeling met facturen maken
DigiBoox	Wie de IB-aangifte zelf wil doen
Informer	Wie snel hulp wil bij zelf boekhouden en btw

De uitleg per pakket staat in het overzicht van de top 7 boekhoudprogramma's. Wil je een pakket tot in detail zien, kijk dan bij mijn reviews van boekhoudprogramma's, zoals de review van e-Boekhouden.nl.

Welke keuzes maak ik bewust?

Een top 7 zegt ook iets door wat er níét in staat. Drie keuzes licht ik toe.

Exact Online staat er niet in. Exact is mkb-software. Mijn top 7 is gemaakt voor zzp'ers. Voor het mkb heb ik een aparte vergelijking van online boekhouden voor het mkb.
Jortt staat er ook niet in. Dat heb ik bewust besloten na het bestuderen van hun website en aanpak. Mijn uitleg lees je in mijn reactie op 'Praat met je boekhouding, niet met je boekhouder'.
DigiBoox staat erin, met een kanttekening. Je kunt er je aangifte inkomstenbelasting via het pakket doen. Maar dat kost veel meer, en er zit geen controle op. Je kunt hiervoor bijna een boekhouder inhuren.

Wat test ik niet?

Een eerlijke methode zegt ook waar de grens ligt. Dit doe ik niet:

Geen echte btw-aangifte. Ik test of de voorbereiding foutloos is, maar dien in een testaccount geen aangifte in.
Meestal geen bankkoppeling. Om privacyredenen koppel ik geen echte bankrekening aan een testaccount. Anders zijn mijn betaalgegevens overal aanwezig. Bankkoppelingen ken ik uiteraard wel uit mijn eigen dagelijkse werk.
Niets zonder gratis testaccount. Kan ik een pakket niet gratis uitproberen, dan beoordeel ik het niet.

Hoe houd ik de beoordeling actueel?

Ik heb ruim 150 boekhoudprogramma's op een lijst, ongeveer 50 bekeken en zo'n 20 uitgebreid getest. De pakketten in mijn top 7 volg ik minstens één keer per jaar, onder meer via hun updatemails. Verandert er iets wezenlijks, dan pas ik mijn oordeel aan.

Hoe verdient zelfboekhouden.org geld?

Via sommige links naar boekhoudprogramma's ontvang ik een vergoeding. Dat bepaalt niet welk pakket in mijn top 7 staat of welke score het krijgt. Hoe dat precies zit, lees je in mijn advertentie-disclaimer.

Veelgestelde vragen over boekhoudprogramma's beoordelen

Welk boekhoudprogramma is het beste voor zzp'ers?

Er bestaat geen beste boekhoudprogramma, alleen het meest geschikte voor jouw bedrijf. Welk pakket past, hangt af van je profiel: starter, naast loondienst, uurtje-factuurtje, overstapper vanuit Excel, online verkopen of groeien naar een bv. Mijn top 7 voor zzp'ers koppelt elk pakket aan zo'n profiel.

Waar let je op bij het kiezen van een boekhoudprogramma?

Begin bij de criteria van de KvK: past het bij je bedrijf, is het gebruiksvriendelijk, wat kost het, en kan het koppelen met je bank. Kijk daarnaast of het programma je helpt met reserveren, en of het waarschuwt bij fouten voordat ze in je aangifte terechtkomen. Belangrijk criterium voor jou: 99% automatisering is top, maar is het ook automatisch goed?

Wat is de BelastingRust-score?

De BelastingRust-score is de eigen beoordeling van boekhouder Elma de Bruijn van zelfboekhouden.org. Het meet in vijf onderdelen hoe goed een boekhoudprogramma je beschermt tegen belastingverrassingen: btw-afdracht, reserveren, meetmomenten, foutbestendigheid en het pad naar je aangifte.

Hoe test je een boekhoudprogramma zelf?

Neem een gratis proefaccount en loop één factuur door het hele proces: aanmaken, versturen, betaling ontvangen, boeken en terugzien in je btw-overzicht. Herhaal het voor een paar verschillende uitgave. Doe dat bij drie programma's. Pas dan zie je welk programma bij jouw manier van werken past.

Is Excel genoeg om mee te boekhouden?

Excel gaat prima tot ongeveer 10 boekingen per maand. Daarboven kost het meer tijd en groeit de kans op fouten. Een Excel-template is een goede eerste stap; een boekhoudprogramma wordt interessant zodra je meer facturen en bonnetjes hebt.

Je volgende stap

Een goed boekhoudprogramma begint bij weten waar je op let. Mijn beoordeling rust op de criteria van de KvK, omdat deze vaak worden benoemd, een test langs de hele geldstroom en de BelastingRust-score. Zo kies je niet het populairste pakket, maar het pakket dat jou rust geeft.

Kijk welk pakket bij jouw profiel past in het overzicht van de top 7. En heb je eenmaal gekozen: sterk starten, sterk blijven. Met Grip op je administratie loop je na of je administratie vanaf het begin goed staat.