Zelfstandigenaftrek zzp/eenmanszaak 2026: bedrag, voorwaarden en wat het je oplevert

Laatste update: 28 oktober 2026, door Elma de Bruijn, boekhouder sinds 2011

Zelfstandigenaftrek 2026: krijg jij het nog?

De zelfstandigenaftrek, voor zzp'ers en andere ondernemers, is een bijzonder aantrekkelijk belastingvoordeel. Vooral starters en hele kleine ondernemingen met minder dan €20.000 winst per jaar hebben hier groot voordeel bij. Je betaalt dan bijna geen belasting (lees eventueel verder bij inkomstenbelasting berekenen). Voordat ik je vertel wat de zelfstandigenaftrek inhoudt, ga ik je eerst laten zien wanneer je ervoor in aanmerking komt. Tevens is het belangrijk een onderscheid te maken tussen:

ondernemer voor de btw
ondernemer voor de inkomstenbelasting

Over het laatste gaat dit artikel.

Heb jij winst uit onderneming?

Als startende ondernemer wordt op deze vraag al heel snel ja gezegd. Vol enthousiasme ga je naar de Kamer van Koophandel en dan krijg je een paar lastige vragen gesteld. Vooral als je als parttime ondernemer start of in bepaalde branche. En voordat je weet heb je 'inkomsten uit overige werkzaamheden'. Je kunt dan fluiten naar de verschillende ondernemersaftrekken.

Hoe bereid je je voor op KvK vragen voor je zelfstandigenaftrek zzp?

Weet van te voren of jij voldoet aan de criteria van ondernemer zijn, dus "winst uit onderneming" hebt. In mijn opinie is het simpel te bepalen:

als jij een bedrijf opzet (dus volledig risico loopt)
enig opstartgeld in je onderneming brengt (startkapitaal)
je altijd bezig bent om te investeren en kosten maakt
al 2 of meer klanten hebt of binnenkort (het meer-klanten-criteria)
de buitenwereld laat weten dat je iets gaat verkopen (dus naast je familie en vrienden het ook laat weten aan "vreemden") en
graag (meer) geld wilt verdienen en daarom de markt verovert (winst nastreven)
alle risico's op jouw schouders liggen (100% aansprakelijk)

... dan heb je de belangrijkste criteria te pakken om formeel als ondernemer te starten. Het staat dus los of je veel of weinig uren aan je bedrijf werkt. Je krijgt bij de aangifte inkomstenbelasting in ieder geval de MKB-vrijstelling (12,7% in 2025 en 2026). Bijzonder interessant voor parttime zzp'ers om deze ondernemersaftrek te ontvangen. Of je de zelfstandigenaftrek ontvangt, hangt van het volgende af.

Voldoe je aan het urencriterium?

Direct antwoord: Je moet minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden. Dat geldt voor alle uren, dus niet alleen de uren waarvoor je een factuur stuurt.

Veel zzp'ers onderschatten hoeveel uren ze maken. Uit mijn eigen praktijk: bijna 4 op de 10 ondernemers dachten het urencriterium niet te halen, terwijl ze het bij een eerlijke registratie wél haalden. Reistijd, acquisitie, administratie, strategisch denkwerk en voorbereiding worden stelselmatig niet meegeteld terwijl dat allemaal mag.

Wat telt mee: factureerbare uren, acquisitie en offertes, administratie en boekhouden, reistijd voor zakelijke afspraken, opleiding voor je vak, netwerken, zakelijke events, bloggen etc en natuurlijk strategisch denkwerk..

Wat telt niet mee: privé reistijd, pauzes, studie die niet direct zakelijk is, journal en soortgelijk om op de hoogte te blijven,

Je bent verplicht een urenregistratie bij te houden of op z'n minst met realistische data over te dragen bij een controle. Dat hoeft niet ingewikkeld: een simpel Excel-bestand of een app volstaat. Noteer datum, activiteit en uren en doe het wekelijks, niet achteraf.

Meer dan 50% van je werktijd
Werk je ook in loondienst? Dan geldt een extra voorwaarde die vaak vergeten wordt: je ondernemingsuren moeten meer zijn dan je loondienst-uren. Wie 4 dagen (dus totaal 28 uur per week) in loondienst werkt en 3 dagen (totaal 24 uur per week) als zzp, voldoet hier niet aan, ongeacht of je de 1.225 uur haalt voor je bedrijf.

Rekenvoorbeeld: loondienst naast je bedrijf

Loondienst, 4 dagen	28 uur per week
Eigen bedrijf, 3 dagen	24 uur per week
Totale werktijd	52 uur per week
Aandeel eigen bedrijf	24 / 52 = 46%

Urencriterium: 24 uur × 52 weken = 1.248 uur. Gehaald.

50%-grens: 46% is minder dan de helft. Niet gehaald.

Uitkomst: geen zelfstandigenaftrek. De mkb-winstvrijstelling krijg je wel.

Uitzondering: ben je en starter (minder dan vijf jaar ondernemer)? Dan geldt de 50%-grens niet en krijg je de aftrek wel.
Bron: Belastingdienst 'urencriterium'

Startersaftrek

Ben je starter? Dan mag je bovenop de zelfstandigenaftrek nog een andere ondernemersaftrek toepassen: €2.123 startersaftrek toepassen (2025 en 2026, wordt mogelijk afgeschaft in jaar 2027 wegens bezuinigingen). Maximaal 3 keer in 5 jaar, mits je aan het urencriterium voldoet.

Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2026?

Direct antwoord: In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek €1.200. Het bedrag bouwt af tot €900 in 2027.

De afbouw is fors geweest. In 2020 was de zelfstandigenaftrek nog meer dan €7.000. Het kabinet wil zzp'ers en werknemers gelijker belasten, vandaar de stapsgewijze verlaging.

De zelfstandigenaftrek wordt de afgelopen jaren afgebouwd als volgt:

Jaar	Zelfstandigenaftrek	Verschil t.o.v. vorig jaar
2023	€5.030	− €1.280
2024	€3.750	− €1.280
2025	€2.470	− €1.280
2026 nu	€1.200	− €1.270
2027	€900 let op: afbouw stopt	− €300

Bron: Belastingdienst 2026 tarieven

Wat betekent dit concreet voor jouw belasting?

Hier een rekenvoorbeeld en wacht als je verbaasd bent over de uitkomst. Ik licht het ook nog toe.

Rekenvoorbeeld: €45.000 winst, met en zonder zelfstandigenaftrek

	Urencriterium gehaald	Niet gehaald
Winst na zakelijke kosten	€45.000	€45.000
Zelfstandigenaftrek	− €1.200	− €0
Grondslag mkb-winstvrijstelling	€43.800	€45.000
Mkb-winstvrijstelling 12,7%	− €5.563	− €5.715
Belastbare winst	€38.237	€39.285

Verschil: €1.048 minder belastbare winst met zelfstandigenaftrek. Hoeveel belasting dat scheelt, hangt af van je tarief en heffingskortingen.

Let op: De zelfstandigenaftrek verlaagt je belastbare winst dus niet met het hele bedrag €1.200, maar met €1.048. Dat komt door de volgorde: de mkb-winstvrijstelling wordt daarna over een lager bedrag berekend, en dat stukje raak je kwijt.
Vanaf 2027 wordt het €900 aftrek, dus €786 minder belastbare winst.
Klein geworden, maar nog steeds de moeite van een goede urenregistratie waard. Die kan je namelijk ook inzetten om je productiviteit te verhogen én je prijzen beter te berekenen.

Hoeveel belasting die €1.048 je scheelt, kun je hier niet aflezen. Dat hangt af van je hele situatie: hoe hoog je winst is, welke heffingskortingen je krijgt en wat je al vooruit hebt betaald aan de Belastingdienst (via de voorlopige aanslag van januari). Dat is ook precies waarom een los percentage - die je leest op internet- je niets zegt.

Wil je weten wat je dit jaar in totaal moet reserveren, met deze aftrek erin? Reken het vooruit met de Inkomstenbelasting Rekentool. Dezelfde volgorde als hierboven, met jouw cijfers.

Bijzondere situaties voor zelfstandigenaftrek

Heb jij de AOW-leeftijd al bereikt?

Je werkt door na je AOW. Je bent niet de enige. Als ik naar mijn klantenbestand kijk is dat ongeveer 10 á 15% van de ondernemers.
Als je aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd hebt bereikt, dan is de zelfstandigenaftrek: 50% van het normale bedrag. In 2026 betekent dat €600 in plaats van €1.200. De mkb-winstvrijstelling blijft wel volledig van toepassing.

Werk je naast loondienst?

Er gelden twee voorwaarden tegelijk:

je moet minimaal 1.225 uur aan je onderneming besteden
meer dan de helft van je totale werktijd ondernemen.

In de praktijk blijkt dat met 4 dagen in de week voor een baas werken het niet realistisch is om aan beide voorwaarden te voldoen. Reken het wel uit dus registreer je uren.

Voldoe je alleen aan de 1.225 uur maar niet aan de 50%-grens? Dan vervalt de aftrek.
Uitzondering: ben je en starter (minder dan vijf jaar ondernemer)? Dan geldt de 50%-grens niet en krijg je de aftrek wel. Bron: Belastingdienst 'urencriterium'

Heb je een WW- of WIA-uitkering?

Hiervoor zijn aanvullende voorwaarden vanuit het UWV én de Belastingdienst. Mijn advies is uit ervaring: wees transparant naar het UWV toe. Zeker bij een WIA kun je afspraken maken. Denk aan behouden van je uitkering terwijl extra verdiensten worden gecompenseerd. Financieel wordt je er niet beter van, maar de voldoening is enorm. Je hebt ook geen risico op verlies van uitkering, dus inkomsten mocht je ziekte weer toeslaan.
kortom, laat je goed voorlichten.

Hoe combineer je de zelfstandigenaftrek met andere ondernemersaftrekken?

Direct antwoord: De zelfstandigenaftrek, mkb-winstvrijstelling en startersaftrek werken samen, maar in een vaste volgorde. Die volgorde bepaalt hoeveel je uiteindelijk betaalt.

De volgorde:
Winst na zakelijke kosten → min zelfstandigenaftrek → min startersaftrek (indien van toepassing) → dan pas de mkb-winstvrijstelling over het resterende bedrag.

Dit is belangrijk omdat de mkb-winstvrijstelling een percentage is en dus meer oplevert naarmate je winst hoger is. Door de zelfstandigenaftrek eerst toe te passen verlaag je de grondslag waarover de mkb-winstvrijstelling wordt berekend. Dat is de correcte volgorde en wordt weleens verkeerd toegepast - ook in gratis rekentools voor inkomstenbelasting.

Mkb-winstvrijstelling - ook zonder urencriterium
Een punt dat veel zzp'ers niet weten: de mkb-winstvrijstelling geldt voor elke ondernemer met winst nastrevend, ongeacht het aantal uren. Haal je het urencriterium niet en mis je de zelfstandigenaftrek? Dan heb je nog altijd recht op de mkb-winstvrijstelling. Dat is het vangnet.

Startersaftrek - drie keer benutten

Ben je starter? Dan mag je bovenop de zelfstandigenaftrek de startersaftrek €2.123 extra aftrekken (2026). Maximaal drie keer in de eerste vijf jaar. Combineer je alle drie - zelfstandigenaftrek + startersaftrek + mkb-winstvrijstelling - dan is je belastingvoordeel in de eerste jaren het grootst. Precies de periode dat je dat geld het hardst nodig hebt.